Limes   introductie

Langs de Limes

Van ongeveer 57 voor Christus tot ca. 400 jaar na Christus vormde de Limes de grens van het Romeinse rijk. Die grens liep van het huidige Roemenië tot in Groot Brittannië. In ons land volgde hij de loop van de rivier de Rijn, die als natuurlijke grens werd aangehouden. Van Rijnwaarden, vlakbij Arnhem, ging de Limes via o.a. Utrecht en Alphen aan de Rijn naar Katwijk.



Langs deze grenslijn bouwden de Romeinen forten, zogenaamde castella, en wachttorens om hun grondgebied te verdedigen. Ook werden er nederzettingen gebouwd. Bovengronds is er weinig meer van deze Romeinse resten te zien. Door de eeuwen heen is de loop van de rivier veranderd, waardoor veel overblijfselen door het water zijn verwoest. Op andere plekken zijn restanten uit de Romeinse tijd onder de grond bewaard gebleven. Onder het Utrechtse Domplein bevinden zich bijvoorbeeld delen van de oude castellummuur; in Woerden en De Meern zijn zelfs hele schepen opgegraven. Ook op veel andere plekken langs de Limes zijn -en worden nog steeds - vondsten gedaan uit de Romeinse tijd. Munten, gebruiksvoorwerpen, delen van wegen en andere restanten kunnen ons veel vertellen over het leven van de Romeinen in ons land.

De aanwezigheid van die Romeinse resten levert allerlei dilemma’s op. Bij de bouw van nieuwe woonwijken moet rekening worden gehouden met wat er in de bodem zit. Er wordt daarom altijd voor aanvang van de bouw archeologisch onderzoek gedaan. Als er sporen van de Romeinen worden gevonden, moet men besluiten hoe daarmee om te gaan. Opgraven of in de grond laten zitten, in afwachting van betere onderzoeksmethoden in de toekomst? Vaak moet men op archeologisch belangrijke locaties tóch bouwen, wat betekent dat het bodemarchief onherstelbaar verstoord en beschadigd raakt. Hoe kan men er dan voor zorgen dat het bodemarchief zoveel mogelijk ontzien wordt? En kan het misschien worden ingepast in het ruimtelijk ontwerp? Hoe kan het verleden tot leven worden gebracht in het landschap of in een ontwerp voor nieuwbouw?



In deze praktische opdracht ga je onderzoeken hoe gemeentes en andere belanghebbenden omgaan met de aanwezigheid van Romeinse overblijfselen. Wat zou er volgens jou moeten gebeuren met dit cultureel erfgoed en waarom?