Grebbelinie  introductie

De Grebbelinie onder vuur

De Grebbelinie is een van noord naar zuid lopende verdedigingslinie in de Gelderse Vallei. Het idee achter deze waterlinie was het land onder water zetten wanneer de vijand naderde. Het land kwam dan zo’n 40 centimeter onder water te staan: voor bootjes net te ondiep, maar diep genoeg om sloten onzichtbaar te maken, zodat soldaten en paarden zouden verdrinken. Het water werd vanaf de Nederrijn de Gelderse Vallei ingelaten. Om te voorkomen dat het water niet direct wegliep naar het IJsselmeer werden er dwars op de linie keerkaden aangelegd. Met sluizen kon de watertoevoer geregeld worden. Omdat de keerkaden droog bleven als het land onder water stond, werden deze extra verdedigd door forten en aarden werken.

De Grebbelinie werd in de tweede helft van de achttiende eeuw aangelegd ter verdediging tegen de vijand uit het oosten. Vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog is de linie vervolgens verbeterd door de aanleg van honderden betonkazematten en veldversterkingen. De Grebbelinie is de enige linie waar tijdens de oorlog is gevochten; restanten van loopgraven en de oorlogsbegraafplaats op de Grebbeberg getuigen van de hevige gevechten tussen 10 en 13 mei 1940. De Grebbelinie loopt nu als een groen lint door het landschap, hier en daar onderbroken door wegen en bebouwing. De Grebbelinie vormt voor natuur, recreatie en waterbeheer een belangrijke schakel tussen IJsselmeer en Neder-Rijn en tussen Utrechtse Heuvelrug en Gelderse vallei.

Op het gebied van ruimtelijke ordening zullen in de toekomst moeilijke keuzes gemaakt moeten worden: Waar in de Grebbelinie kan er gebouwd worden? Wat zijn de gevolgen van dijkverzwaring voor de Grebbelinie? Wat kan de Grebbelinie betekenen voor recreanten? In deze praktische opdracht ga je bekijken of de plannen van gemeente, waterschap of provincie wel voldoende rekening houden met de cultuurhistorische waarden in je onderzoeksgebied. Wat vind jij belangrijk? Wat zou er volgens jou moeten veranderen? Maak je eigen afweging.


bron: DVD De Grebbelinie, Provincie Utrecht/DeRode3D, 2006.